Nie zaczynamy zdania od ‘ale’!

Tego typu zdanie każdy z nas słyszał tyle razy, że wielu uwierzyło, że jest prawdziwe…

Nauczyciele języka polskiego w Polsce oraz nauczyciele języka angielskiego w krajach anglojęzycznych nieustannie, od lat, powtarzają uczniom, że nie można zaczynać zdania od spójnika (a, i, ale, bo itd.).  Mam wrażenie, że każdy, kto usłyszy lub przeczyta tak zaczynające się wypowiedzenie odczuwa dyskomfort i myśli sobie, że coś tu nie gra. A dlaczego nie mogę zaczynać zdania od spójnika? Zapyta ktoś sam siebie. Albo to jest w tym coś złego? No musi być coś złego — podświadomie wiemy, że takie zdanie jest niepoprawne. Bo co?




Jak zaznaczyłem powyżej,  problem ten dotyczy i Polaków, i Anglików. Wpis ten więc ma charakter “interjęzykowy”.

Zaczynanie lub niezaczynanie zdania od spójnika jest zagadnieniem stylistycznym, którego nie powinno rozstrzygać się w kategoriach poprawności — niepoprawności. Nie ma nic złego w rozpoczynaniu wypowiedzi od i, ale, aczkolwiek itp. Jeśli mówiący robi tak z premedytacją, bo chce wyrazić coś w taki, a nie inny sposób, chce osiągnąć określony efekt, to dlaczego nie ma zacząć od spójnika?

Choć pewnie niektórzy nauczyciele powtarzają ową mantrę automatycznie, bo po prostu im też tak powtarzano, to ci, którzy z pełną świadomością tłumaczą uczniom, żeby nie zaczynali zdania od spójnika wiedzą, co robią. Jeśli przyjrzeć się sposobom mówienia dzieci, które dopiero nabywają kompetencję komunikacyjną i językową łatwo zauważyć, że lubują się one w spójnikach: nie wiedzą jak zacząć, co powiedzieć, zastanawiają się, więc nic prostszego i bardziej naturalnego jak zacząć od wyrazów, które nie mają znaczenia. Strofować dzieci w takich sytuacjach trzeba tylko po to, aby później nie wyrobiły sobie nawyku nieustannego rozpoczynania każdego zdania od spójnika — to rzeczywiście stylistycznie byłoby rażące i okrutne dla ucha. Problem w tym, że wpadamy w błędne koło, a skutek jest taki, że wielu dojrzałych już ludzi myśli, że spójnik na początku to nic innego, jak po prostu błąd.

Rozwiązaniem tej sytuacji jest wytłumaczenie i zrozumienie w końcu, że “nie zaczynamy zdania od ‘ale’, ale…”.

9 komentarzy
  1. majlo
    • mrtom
  2. Miron
  3. Miron
    • CamyC
      • Radek
  4. Karol Kozioł
  5. Karol Kozioł
    • mrtom

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.