Zastosowanie strony biernej

Strone bierna stosujemy, aby podkreslić lub ukryć wykonawce czynnosci. Np. „Ciociu! Ten wierszyk został napisany przeze mnie!” (tutaj podkreslamy, uwydatniamy wykonawce czynnosci, chcemy sie pochwalić, ze to ja napisałem ten wierszyk).




„Beda przeprowadzone redukcje w zatrudnieniu” (w tym zdaniu ukrywamy wykonawce czynnosci; nie mówimy, ze szef zwolni swoich pracowników, lecz, ze beda przeprowadzone redukcje). Czesto strone bierna stosujemy, gdy sprawca czynnosci jest nieznany lub jest oczywisty.

„Mój samochód został skradziony” (sprawca czynnosci jest nieznany – nie wiem, kto ukradł mi samochód).

„Złodziej został złapany” (oczywistym jest lub wysoce prawdopodobnym, ze został on złapany przez policje; nie musimy wiec dodawać przez policjg).

Budowa strony biernej

Na poczatek porównajmy dwa zdania, jedno w stronie czynnej, a drugie w stronie biernej.

  • Zdanie w stronie czynnej (active voice): (Ja) spiewam te piosenke dwa razy w roku.
    = I sing this song twice a year.
  • Zdanie w stronie biernej (passive voice):
    Ta piosenka jest spiewana (przeze mnie) dwa razy w roku.
    =This song is sung twice a year (by me).

Mozemy dodać by me (przeze mnie), by you (przez ciebie) /him (niego) /her (nig) /us (nas) /you (was) /them (nich); by Tom (przez Tomka), jesli chcemy podkreslić, ze to własnie dana osoba wykonuje opisywang czynnosć, a nie kto inny. Po by nie umieszczamy wyrazów someone, somebody (ktos), people (ludzie).

Nie wszystkie zdania w stronie czynnej mozna zamienić na strone bierna, np. Pójde jutro do kina –> ,,Kino zostanie pójdzione” – ta konstrukcja jest oczywiscie błedna, i to zarówno w jezyku polskim, jak i angielskim.

Do czasowników, które nie wystepuja w stronie biernej naleza m.in. agree (zgadzać sie), arrive (przybywać), die (umierać), have (mies), lack (brakować), resemble (być podobnym do), suit (pasować), walk (spacerować).

Wiekszosć czasowników statycznych równiez nie wystepuje w stronie biernej.

Zdanie w stronie biernej składa sie z odpowiedniej formy czasownika BE oraz.

III formy czasownika.

  • Forma to be (być) dla poszczególnych czasów:


    am/is/are (czas present simple: I am, you are, he/she/it is, we/you/they are),
    have/has been (czas present perfect; has dla 3 osoby liczby poj. (he/she/it)),
    will be (czas simple future),
    will have been (czas future perfect),
    was/were (czas simple past; was dla 1 i 3 osoby l. poj. (I/he/she/it)),
    had been (czas past perfect).
    W czasach typu continuous nalezy jeszcze wstawis being (po formie be).
    I am singing this song –> This song is being sung.
    She was doing her homework –> Her homework was being done.

  • III forma czasownika to po prostu czasownik z koncówka -ed lub -d
    (np. play –> played; ask –> asked) lub czasownik nieregularny
    (np. write –> wrote –> written; say->said->said; put->put->put;).

Przykłady zdan:

  1. I write an e-mail every day. – An e-mail is written every day. (Pisze maila codziennie. –> Mail jest pisany codziennie.)
    Mamy tutaj czas simple present;  forma być  (dla tego czasu to am/is/are),
    + III forma czasownika (write->wrote->written).
  2. I wrote an e-mail. –> An e-mail was written.
    (Tutaj mamy czas przeszły simple past, wiec forma być to was/were).
  3. I will write an e-mail. –> An e-mail will be written.
    (Tutaj mamy czas przyszły simple future, wiec forma być to will be).
  4. I have written an e-mail. –> An e-mail has been written.
    (Tu wystepuje czas present perfect, forma być to have/has been).
  5. I had written an e-mail. –> An e-mail had been written. (Mamy czas past perfect, forma być to had been).
  6. I’m writing an e-mail. –> An e-mail is being written.
    (Tu mamy czas typu continuous (present continuous), wiec wstawiamy being + III forma czasownika).
  7. I was writing an e-mail. –> An e-mail was being written.
    (Równiez w tym zdaniu mamy czas typu continuous (past continuous)).

Pytania i przeczenia do powyzszych zdan wygladaja nastepujaco (układamy je w zaleznosci od czasu):

  1. Is an e-mail written? —- An e-mail isn’t written.
  2. Was an e-mail written? —- An e-mail wasn’t written.
  3. Will an e-mail be written? —- An e-mail won’t be written.
  4. Has an e-mail been written? —- An e-mail hasn’t been written.
  5. Had an e-mail been written? —- An e-mail hadn’t been written.
  6. Is an e-mail being written? —- An e-mail isn’t being written.
  7. Was an e-mail being written? —- An e-mail wasn’t being written.

Jezeli w zdaniu mamy czasownik modalny (should, must, can, could, would, may, might), to po nim wstawiamy be, a nastepnie III forme czasownika:

I should write an e-mail. –> An e-mail should be written.
(Powinienem napisać maila. –> Mail powinien być napisany).

We can do it! –> It can be done!
(Mozemy to zrobić! –> To moze być zrobione!).

Tom shouldn’t read this book. –> This book shouldn’t be read (by Tom).

We must clean our room. –> Our room must be cleaned.

Podobnie jak w przypadku czasowników modalnych równiez do formy going to (zamierzać) dodajemy w stronie biernej be.

He is going to buy a car. –> A car is going to be bought (by him).

We are going to paint the door. –> The door is going to be painted.

Tom was going to sell his car. –> Tom’s car was going to be sold.

Uwaga: Jezeli zdanie ma dwa dopełnienia, kazde moze być podmiotem zdania w stronie biernej. Do czasowników, które maja dwa dopełnienia w stronie czynnej naleza: give (dawać), lend (pozyczas <komus>), offer (oferować), send (wysyłać), show (pokazywać).

I’ll send him an e-mail (Wysle mu maila).
–> An e-mail will be sent to him.
albo –> He will be sent an e-mail.

My mum gave me a watch (Mama dała mi zegarek).
A watch was given to me.
albo –> I was given a watch.

They offered her a job (Zaproponowali jej prace).
A job was offered to her.
albo –> She was offered a job.

Ostatnie w kolejnosci zdania sa najczesciej spotykane.

Czasami, głównie w jezyku mówionym, mozemy spotkać sie z zastosowaniem czasownika get zamiast formy to be.

The eggs got broken! = The eggs were broken.
(Jajka zostały zbite / zbiły sie; get w czasie przeszłym to got).

Peter got arrested yesterday.
(Wczoraj aresztowano Piotra).

Czasownik get wystepuje równiez w ponizszych zwrotach:

  • get dressed – ubrać sie —- get drunk – upić sie
  • get undressed – rozebrać sie —- get lost – zgubić sie, get lost! – spadaj!
  • get changed – przebrać sie —- get caught – zostać złapanym
  • get married – wziać slub —- get tricked – zostać oszukanym
  • get divorced – rozwiesć sie —- get robbed – zostać okradzionym
  • get elected – zostać wybranym —- get excited – być zadowolonym

Przykłady zdań w stronie biernej

Przykłady zdan twierdzacych/przeczacych:

  1. They gave him a bike. –> A bike was given to him (by them).
    albo –> He was given a bike (by them).
  2. We are going to paint the floor. –> The floor is going to be painted.
  3. My parents sent this letter last week. –> This letter was sent last week.
  4. They didn’t break the window. –> The window wasn’t broken.
  5. They are repairing the bridge. –> The bridge is being repaired.
  6. First we opened the door, then turned on the radio. First the door was opened, then the radio was turned on.
  7. He invited me to go. –> I was invited to go.
  8. When he arrived home, a detective arrested him. When he arrived home, he was arrested (by a detective).
  9. Tom looks after my cat. –> My cat is looked after (by Tom).
  10. You have opened my letter! –> My letter has been opened!
  11. We must write to him. –> He must be written to.
  12. We must have written to him. –> He must have been written to.

Przykłady zdan pytajacych:

  1. Did you see Tom? –> Was Tom seen?
  2. Has she finished the project? –> Has the project been finished?
  3. Have you done your homework? –> Has your homework been done?
  4. Are you going to sell your house? –> Is your house going to be sold?
  5. Is she looking at it now? –> Is it being looked at now?
  6. Will you visit me tomorrow? –> Will I be visited tomorrow?
  7. Where did you find this watch? –> Where was this watch found?
  8. Why didn’t you tell him about the accident –> Why wasn’t he told about the accident?
  9. How many cars will she buy? –> How many cars will be bought?
  10. How much money have you earned so far? –> How much money has been earned so far?
  11. Who painted it? –> Who was it painted by?

Bardziej skomplikowane przykJady zdan.

  1. Zauwazmy, jak wyglada konstrukcja strony biernej w przypadku czasowników modalnych odnoszacych sie do przeszłosci (czasownik modalny + have). W stronie biernej po have wstawiamy been oraz III formg czasownika.
    Peter should have checked it twice. –> It should have been checked twice. (Piotr powinien był <wtedy, w przeszłosci> sprawdzić to dwukrotnie. To powinno być sprawdzone <wtedy, w przeszłosci> dwukrotnie).
    My parents must have seen him. –> He must have been seen. (Moi rodzice na pewno go widzieli. –> On na pewno był widziany).
  2. Zapamietajmy, ze po czasownikach make (zmuszać / powodować, zeby), see, feel, hear wystepujacych w stronie biernej musimy wstawić to. He made / heard / saw / helped her leave (Zmusił ja do wyjscia / słyszał, jak wyszła / widział, jak wyszła / pomógł jej wyjss).
    She was made/../.. to leave (Została zmuszona do wyjscia/../..).
    I heard him say it. (Słyszałem, jak to powiedział – strona czynna).
    He was heard to say it/that (tutaj mamy strone bierna, wiec wstawilismy to).

Inne przykłady:

  1. She let me go out (Pozwoliła mi wyjsć).
    I was let (go*) out.
    (*po let w stronie biernej mozna zastosować czasownik w I formie, lecz jest to konstrukcja juz rzadko spotykana)
    albo –> I was allowed to go out.
  1. Don’t let him tease you (Nie pozwól mu sobie dokuczać).
    Don’t let yourself be teased.
  1. He decided to sell the house.
    He decided that the house should be sold.
  1. She demanded that we throw it away.
    She demanded that it should be thrown away.
  1. I remember them taking me to the zoo.
    I remember being taken to the zoo.
  1. The captain ordered the crew to abandon the ship.
    The crew were ordered to abandon the ship
    albo –> The captain ordered that the ship should be abandoned
    albo –> The captain ordered the ship to be abandoned.
  1. What’s making these holes?
    What are these holes being made by?

Forma have/get something done (causative have)

Forme have/get something done mozna tłumaczyć jako dać cos komus do zrobienia. Stosujemy ja dla wyrazenia czynnosci, które sa wykonywane na nasze lub czyjes zlecenie czy zamówienie. Czesciej stosujemy czasownik have niz get.

I have my hair cut every month.
(dosł. Daje włosy do obciecia co miesiac; nie ja sam sobie je obcinam, ale robi to ktos inny, prawdopodobnie fryzjer. Zauwazmy konstrukcje have + rzeczownik + III forma czasownika).
I cut my hair every month oznaczałoby, ze sam sobie obcinam włosy.

Pamietajmy, ze forma ta moze być zastosowana w róznych czasach, wiec czasownik have moze wystapić jako has/have (czas present perfect), having (czasy typu continuous) czy had (czas przeszły simple past).

I’m having my car repaired. (Mam <teraz, obecnie> samochód w naprawie; ktos mi naprawia samochód = Somebody is repairing my car). I’m repairing my car oznaczałoby, ze sam teraz naprawiam swój samochód.

Tom will have his flat redecorated. (Tomek bedzie miał remont w domu; ktos mu ten remont bedzie robił).

John has had his homework checked. (Janek miał sprawdzone zadanie domowe. Zauwazmy, ze mamy tutaj czas present perfect, operatorem jest have/has + III forma czasownika (had) + rzeczownik + III forma czasownika).

Are you going to have it finished next week? (Czy bedziesz miał juz to zrobione w przyszłym tygodniu?).

I won’t have my windows cleaned this week. (Nie beda mi czyscić okien w tym tygodniu. Dosłownie: Nie dam okien do czyszczenia).

Nie zawsze jednak forma have sth done oznacza dać cos komus do zrobienia. Czasem odnosi sie do czynnosci na które nie mamy wpływu, których nikomu nie zlecamy.

I had my car stolen yesterday. (Ukradziono mi samochód; nie zlecilismy nikomu kradziezy samochodu).

Get jest czasami uzywane zamiast have w jezyku potocznym. Jednak pamietajmy, ze moze wystapić róznica w znaczeniu. Ponizsze zdania sa jednak równoznaczne.

She got her car repaired.
=She had her car repaired.

Get moze wystapić w trybie rozkazujacym. Get it finished by Monday! (Skoncz to do poniedziałku! Niech to bedzie skonczone do poniedziałku!).

Nie pomylmy formy have sth done z forma have sb do sth lub get sb to do sth.

Te dwie ostatnie konstrukcje tłumaczymy jako zmusić kogos do zrobienia czegos albo, w zaleznosci od kontekstu, spowodować / przekonas / poprosis, aby ktos cos zrobił.

I had my cousin repair my car.
I got my cousin to repair my car.
(Poprosiłem kuzyna, aby naprawił mi samochód).

Zauwazmy, ze w tych konstrukcjach czasownik jest w podstawowej formie.

Passive gerund i passive infinitive

  • Passive gerund to konstrukcja: being + III forma czasownika.
    Wystepuje po takim czasowniku, który wymaga od nastepujacego po nim czasownika formy gerundialnej (koncówki -ing). Do tego typu czasowników naleza
    m. in. keep, hate, enjoy, deny.I hate being controlled all the time. (Nienawidze być cały czas kontrolowany).
    My dad enjoys being operated on, which is rather strange. (Mój tata bardzo lubi być operowany, co jest dosyć dziwne).
  • Passive infinitive to konstrukcja: to be/get + III forma czasownika.
    Wystepuje po takim czasowniku, który wymaga od nastepujacego po nim czasownika formy bezokolicznika. Takich czasowników jest zdecydowanie wiecej
    I’d like to be invited to the party. (Chciałbym być zaproszony na przyjecie).
    My cousin wanted to be given my bike. (Mój kuzyn chciał, aby mu dano mój rower).
    W niektórych przypadkach, głównie w mowie potocznej, zamiast be mozemy zastosować get. Get równiez wystepuje w stałych kolokacjach, np. get dressed (ubrać sie), get married (wziać slub), get divorced (rozwiesć sie), get elected (zostać wybranym) itd.
    I tried to get elected several times. (Kilka razy próbowałem, aby mnie wybrano).

Forma mówi się, sądzi się…

Bezosobowa konstrukcja tłumaczona jako mówi sig, sqdzi sig (równiez: ludzie mówiq/sadza/wierza…) wyglada nastepujaco: osoba + forma to be + said/thought/ believed… + (not) to + czasownik.

W odniesieniu do przeszłosci tym czasownikiem bedzie have, a po nim zastosujemy III forma czasownika oznaczajacego dana czynnoss.

Zazwyczaj w tej konstrukcji stosujemy ponizsze czasowniki:

  1. He is said to… (Mówi sie, ze on…)
  2. He is thought to… (Mysli sie, ze on…)
  3. He is known to… (Wiadomo, ze on…)
  4. He is supposed to… (Przypuszcza sie, ze on…)
  5. He is believed to… (Wierzy sie, ze on… / Uwaza sie, ze on…)
  6. He is considered to… (Uwaza sie, ze on…)

Mr Smith is considered to be the best employee. (Pana Smith’a uwaza sie za najlepszego pracownika).

My parents are believed to be very rich. (Moich rodziców uwaza sie za bardzo bogatych).

Czas terazniejszy sb is said (not) to do sth:

Mówi sie, ze Tomek sprzedaje komputery.
–> Tom is said to sell computers.

Mówi sie, ze Tomek nie sprzedaje komputerów.
–> Tom is said not to sell computers.

Zauwazmy, ze po to stosujemy podstawowa forme czasownika, a w przeczeniu przed to wstawiamy not.

Spójrzmy, jak inaczej mozemy zapisać ponizsze zdania.

  1. People say he works in this factory. (Ludzie mówia, ze pracuje w tej fabryce). –> He is said to work in this factory. (Mówi sie, ze pracuje w tej fabryce).
  2. People say he doesn’t work in this factory. (Ludzie mówia, ze nie pracuje w tej fabryce). –> He is said not to work in this factory. (Mówi sie, ze nie pracuje w tej fabryce).
  3. People think that I am rich. –> I am thought to be rich.
  4. People say Tom likes dogs. –> Tom is said to like dogs.
  5. They believe she isn’t a spy. –> She is believed not to be a spy.
  6. They think my mum’s got a car. –> My mum is thought to have a car.

Czas przeszlysb is said (not) to have done sth:

Mówi sie, ze Tomek sprzedawał komputery.
–> Tom is said to have sold computers.

Mówi sie, ze Tomek nie sprzedawał komputerów.
–> Tom is said not to have sold computers.

Zauwazmy, ze po to wstawiamy have + III forma czasownika, a w przeczeniu przed to wstawiamy not.

Spójrzmy, jak inaczej mozemy zapisać ponizsze zdania.

  1. People say he worked in this factory. (Ludzie mówia, ze pracował w tej fabryce). –> He is said to have worked in this factory. (Mówi sie, ze pracował w tej fabryce).
  2. People say he didn’t work in this factory. (Ludzie mówia, ze nie pracował w tej fabryce). –> He is said not to have worked in this factory. (Mówi sie, ze nie pracował w tej fabryce).
  3. They are sure Susan went abroad. –> Susan is said to have gone abroad.
  4. Everyone thinks that your parents bought a car. –> Your parents are thought to have bought a car.
  5. They believe she was there! –> She is believed to have been there.
  6. Mr Smith wrote this poem. –> This poem is said to have been written by Mr Smith. (W przekształconym zdaniu dodatkowo mamy strone bierna – been written – został napisany; to BE + III forma czasownika).

Zauwazmy, jak bedzie wygladać zamiana zdania, w którym dwa czasowniki wystepuja w czasie przeszłym.

  1. People said that Mike earned $800 a week.
    –> Mike was said to earn $800 a week.
    W tej konstrukcji stosujemy forme to be w czasie przeszłym (was/were zamiast is/are) oraz, w drugiej czesci zdania, bezokolicznik.
    albo –> It was said that Mike earned $800 a week
    W tej konstrukcji stosujemy forme to be w czasie przeszłym oraz zamieniamy druga czesć zdania na czas przeszły.
  2. They believed that this was the fastest car in the world.
    –> This car was believed to be the fastest in the world.
    albo –> It was believed that this was the fastest car in the world.
  3. Many people believed that he had been to France. (Wielu ludzi uwazało, ze był <wczesniej> we Francji).
    –> He was believed to have been to France.
    albo –> It was believed that he had been to France.

Przeanalizujmy jeszcze dokładniej konstrukcje it is/was + said/known/thought/considered…

People say that Mike earns $800 a week.
–> Mike is said to earn $800 a week.
–> albo It is said that Mike earns $800 a week.

They believed that this was the fastest car in the world.
–> This car was believed to be the fastest in the world.
–> albo It was believed that this was the fastest car in the world.

Aby łatwiej było zapamietać wszystkie wyzej wymienione formy, zostały one przedstawione w ponizszej tabeli. Zwróćmy uwage równiez na konstrukcje w czasie present i past continuous.

People say he plays football. He is said to play football.
People say he is playing football. He is said to be playing football.
People say he played football. He is said to have played football.
People say he was playing football. He is said to have been playing football.
People said he played football. He was said to play football.
People said he was playing football. He was said to be playing football.
People said he had played football. He was said to have played football.
People said he had been playing football. He was said to have been playing football.

People say moze być zastgpione przez it is said, a people said przez it was said.