Cała prawda o rzeczowniku ‘shit’

Angielski rzeczownik shit, którego nie ma potrzeby tłumaczyć jednoznacznie wydaje się być nacechowany negatywnie. Jeśli coś jest określane jako shit, to nie może oznaczać nic pozytywnego. Czy na pewno? W tym wpisie przedstawiam faktyczne zastosowanie tego słowa.




W słownikach znajdujemy przeważnie definicje rzeczownika shit, które sugerują, że jest to coś złego, negatywnego, nieprzyjemnego. Takie użycie tego słowa rzeczywiście przeważa. Niemniej, o czym napiszę dalej, shit może mieć znaczenie neutralne, ale co interesujące — także znaczenie pozytywne, o którym nie ma mowy w słownikach (wszystkie ilustracje językowe pochodzą z korpusu współczesnej angielszczyzny, zgromadzonego w latach 1990-2011).

Znaczenie negatywne

1. ekskrementy: (1)And then she smelled it-that milky henhouse smell of bird shit, eggs, warm feathers, także w użyciu przenośnym: (2)You’re in a heap of shit.
2. czynność załatwiania się: (3) There’s no place to take a fucking shit here.
3. kłamstwa, przesadzanie, niedorzeczności: (4) But I can’t get mad at her for talking shit about me; 
4. coś niskiej jakości, bez wartości: (5) I can’t even get drunk on this shit.
5. samolubny, skąpy, godny pogardy: (6) he’s a total shit to everyone.
6. narkotyki: (7) you don’t wanna em cops to find the shit in your bag.

Interesujący nas tu rzeczownik pojawia się także w wykrzyknieniach, wyrażających zdumienie, zaskoczenie lub niezadowolenie. Prześledzone przeze mnie konteksty jednoznacznie wskazują na negatywne nacechowanie (co prawda często jest to entuzjazm, ale wynika on z sytuacji, która jest problematyczna dla mówiącego) :

(8) Shit! ” he said. ” Bad but maybe not fatal. Damn! “
(9) ” Oh, shit, ” I lamented. ” Why do these things happen to me? “
(10) Holy shit! Bob just told me you were down here. What’s the word, Big Bird?
(11) ” No shit, Sherlock, ” Irene said, as Irene sucked my whole lower lip well-nigh into her mouth and nibbled.

Znaczenie neutralne i użycie foryczne

Definicje słownikowe wskazują także na znaczenie neutralne, gdzie shit odnosi się po prostu do rzeczy, sprzętu — jest powiedzmy synonimem rzeczownika stuff. Tu jednak warto zwrócić uwagę, że tak nazwane przedmioty i tak są nacechowane negatywnie — to znaczenie jednak nawiązuje do definicji 4. Niemniej neutralne znaczenie pojawia się np. tu:



(12) That nigga was putting down, because he wasn’t my real dad. He was like,’ Shit, nigga, if this shit don’t work, I need my $700 back.’  (mowa o pomyśle, którego mówiący wcale nie ocenia negatywnie).

Przez użycie foryczne rozumiem tu zastosowanie rzeczownika shit w funkcji anaforycznej bądź kataforycznej, gdy zastępuje po prostu jakiś fragment tekstu. Niech to będzie jakiś rzeczownik albo zaimek. W powyższym przykładzie shit zastępuje frazę wyrażającą zaangażowanie kilku artystów w projekt muzyczny.

W kolejnym przykładzie rzeczownik shit zastępuje “służbę wojskową”, ale wyraźnie widać negatywny stosunek mówiącego:

(13) Hey, shut the fuck up. You’ve just started. I’ve been doing this shit for almost ten years. I’m sick and tired of it.

Znaczenie pozytywne

Wbrew pozorom rzeczownik shit może być także nacechowany pozytywnie. Opierając się na korpusie COCA, prześledziłem ponad 2000 wystąpień tego słowa. Ku mojemu zaskoczeniu słowniki nie odnotowują nacechowania dodatniego. Choć w korpusie rzeczywiście użycie pozytywne jest znacznie rzadsze, to oto kilka odnotowanych przeze mnie przykładów:

(14) Those bastards did some pretty cool shit.
(15) Chances are, you’ve already friended each other, so use Facebook to flaunt all the cool shit you’re up to.
(16) He felt about music the way I felt about it: ” This is actually the only shit that matters, and don’t let anybody tell you different. “
(17) […] the NFL Channel and SportsCenter are on in my house 24/7. Football is my main shit – I like the Lions and the Cowboys.
(18) Fresh flowers bloomed from vases, sweetly scenting the air. Again, he had no idea. Fine. He’d requested those. That shit smelled good. Gideon breathed deeply of that fresh, delicious air.
(19) Okay. I was eighteen. Grown. At least I thought I was. Jesus, I thought I was hot shit. Hair parted down the middle; long enough that it broke across my shoulders.
(20) I mean, if they’re such hot shit, then why am I here in Crouching Tiger land with you?
(21) People who make cool shit will still be able to find a way to get it out there, and the new model will reflect that.
(22) What about Milton? He wrote great shit after he went blind.
(23) I have, I should admit, a weakness for the characters who, where I grew up, were commonly called hot shit.
(24) I’m feeling her! Got damn, look at her ass! I think she’s an Indian chick or Brazilian or some exotic shit like that.
(25) You gotta do that shit now. Get out there and achieve. Do every fucking thing you want to do right now.

Jak widać, mimo że dominuje negatywne nacechowanie, to także rzeczownik shit może być używany przy wyrażaniu pozytywnych treści. Na dopełnienie opisu tego rzeczownika podam kilka najpopularniejszych frazeologizmów, a następnie najczęstsze kolokacje z tym rzeczownikiem.

Idiomy

don’t give a shit — nie interesować się czymś, mieć coś gdzieś. Tu warto zwrócić uwagę na give a shit o znaczeniu odwrotnym, gdzie rzeczownik shit jest nacechowany pozytywnie.
up shit creek — w beznadziejne sytuacji, poważne kłopoty.
get one’s shit together — pozbierać się do kupy, zrobić porządek ze sobą.

 Najczęstsze kolokacje:

Oto najpopularniejsze wyrazy, z którymi występuje rzeczownik shit:

przymiotniki — holy, little, full, deep, fucking, crazy, stupid, sick, sorry, dumb.
rzeczowniki — piece, dog, pile, fan, hell, chicken, dude, piss.
czasowniki — give, beat, scare, fuck, eat, pull, hit, smell, kick, shoot.

10 komentarzy
  1. Kaśka
  2. Radek
  3. Jurek
    • Kaśka
      • Jurek
  4. mrtom
    • Jurek
  5. Kaśka
    • mrtom
  6. Jacek

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.