Moher – bigotka w berecie?

Inspiracją do tego wpisu stały się wydarzenia sprzed dwóch dni. Do mediów trafiła wypowiedź Gordona Browna na temat jednej z obywatelek, z którą odbył krótką rozmowę. Premier Wielkiej Brytanii, gdy już po rozmowie wsiadł do samochodu określił ową kobietę słowem bigoted. Po obejrzeniu owego materiału w polskiej telewizji (z tłumaczeniem) od razu uznałem, że warto przyjrzeć się stronie językowej tego zdarzenia.





Zanim przejdę do meritum polecam zapoznanie się z sytuacją:

Do tego filmiku emitowanego w telewizji TVN 24 dołączone były napisy. Wyrażenie “bigoted woman” zostało przetłumaczone jako “bigotka”. Wydaje się to uzasadnione, bo przecież wyraz “bigot” istnieje także w języku polskim. Co więcej, do języka angielskiego, a także polskiego trafił on z języka francuskiego. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że angielski “bigot” ma nieco odmienne znaczenie niż w języku polskim.

Aby to wykazać oprę się na definicjach słownikowych. Najpierw definicja ze słownika języka polskiego Władysława Kopalińskiego:

bigoteria – gorliwe, manifestacyjne spełnianie praktyk relig. połączone z zaniedbaniem pobożności wewnętrznej, ze świętoszkowatością i rygoryzmem wobec innych; por. dewocja. bigot(ka).

A teraz definicja  ze słownika Merriam-Webster’s:

bigot – a person obstinately or intolerantly devoted to his or her own opinions and prejudices;  especially : one who regards or treats the members of a group (as a racial or ethnic group) with hatred and intolerance (bigot – osoba w sposób uporczywy lub nietolerancyjny oddana własnym poglądom i uprzedzeniom; zwłaszcza ktoś, kto traktuje członków grupy (takiej jak rasowa lub etniczna) z nienawiścią i nietolerancyjnie).

Z przedstawionych powyżej definicji jasno wynika, że ten sam wyraz funkcjonuje inaczej w języku polskim i angielskim. Widz zdany na tłumaczenie zaprezentowane w polskich mediach może uznać, że Brown natknął się po prostu na bardzo religijną kobietę. Tym bardziej dla polskiego widza nie będą jasne wyjaśnienia premiera, które także wyemitowano w polskich mediach:

W 10 sekundzie padają słowa:



What, I think, she was raising with me was an issue about the emigration, and saying that there were too many people from Eastern Europe in the country. (Kwestią, którą ze mną poruszała była, jak sądzę, emigracja i mówiła, że w naszym kraju jest zbyt wielu ludzi ze wschodniej Europy).

W polskich realiach w znaczeniu słowa “bigotka” na pierwszy plan wysuwa się fanatyzm religijny, który oczywiście może jednocześnie pociągać za sobą radykalizm w poglądach politycznych (jak ma to miejsce w przypadku tzw. “moherowych beretów”). Angielski wyraz “bigot” niekoniecznie musi implikować nadmierną religijność, stąd funkcjonuje również określenie “religious bigot”.

Wpadka brytyjskiego premiera potwierdza tylko to, że “mowa jest srebrem, a milczenie złotem”…

2 komentarze
  1. S.Wojnowski
  2. Miron

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.