Angielski jako język globalny, cz. 9 – Azja Południowo-Wschodnia i Południowy Pacyfik

Terytoria południowo-wschodniej Azji i południowego Pacyfiku wykazują ciekawą mieszankę brytyjskiego i amerykańskiego angielskiego. Przeczytajcie dzisiaj o tym, jak język angielski trafił do tej części świata.




Obecność Amerykanów w tym regionie sięga końca wojny z Hiszpanią w 1898 roku, kiedy to Amerykanie dostali wyspę Guam i zwierzchnictwo nad Filipinami . W tym czasie USA anektowały także Hawaje. Po zakończeniu II wojny światowej niektóre regiony znalazły się także pod jurysdykcją USA. Choć Filipiny zyskały niepodległość w 1946 r. to wpływ amerykańskiej angielszczyzny wciąż pozostaje silny. Jest to państwo, w którym jest najwięcej osób anglojęzycznych w tym regionie (80 mln).

Natomiast wpływy Brytyjczyków w tym regionie sięgają wypraw z końca XVIII w. (głównie wyprawy Cooka z lat siedemdziesiątych). Londyńskie Towarzystwo Misyjne wysłało swoich pracowników na wyspy południowego Pacyfiku 50 lat później. Imperium brytyjskie w południowo-wschodniej Azji rozrastało się dzięki działalności Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Centralnymi punktami stały się Penang, Singapur, Malakka. W ciągu kilku miesięcy populacja Singapuru przekroczyła 5 tys.  Państwa malajskie zjednoczono jako kolonię królewską. Angielski ustanowiono językiem prawa i  administracji, zaczęto się nim posługiwać także w wielu innych kontekstach. Przykładem może być anglojęzyczna gazeta The Straits Times.

Nieuchronnie i błyskawicznie angielski stał się językiem władzy w brytyjskich terytoriach południowo-wschodniej Azji. W 1842 r. oddano Hong Kong pod brytyjską kontrolę. Do końca XIX w. jeszcze kilka terytoriów znalazło się pod brytyjskim protektoratem. Administrację niektórych z nich z czasem przejęły Australia i Nowa Zelandia. Terytoria, których część dziedzictwa stanowi angielski, a odzyskały w ostatnich dekadach niepodległość to Amerykańska Samoa, Palau (Belau), Fiji, Kiribati, Wyspy Marshalla, Mikronezja, Wyspy Mariana, Samoa, Tonga, Tuvalu, Vanuatu.

Wprowadzenie brytyjskiego systemu edukacji przyczyniło się do popularyzacji standardowego angielskiego. Nauczyciele przybywali z Wielkiej Brytanii. Choć początkowo do tych szkół nie uczęszczało zbyt wiele osób, liczby rosły wraz z napływem emigrantów z Chin i Indii. Angielski wkrótce stał się także językiem literatury. Wprowadzono także angielski w szkolnictwie wyższym, dzięki czemu język ten stał się prestiżowym lingua franca.

Pomimo wspólnej przeszłości kolonialnej regionu, nie wykształcił się jeden wariant angielszczyzny, który byłby typowy dla południowo-wschodniej Azji. Sytuacja polityczna Singapuru i Malezji była zbyt różna, aby tak się stało, a sytuacja socjolingwistyczna w Hong Kongu i Papui Nowej Gwinei jest unikalna.



Dzisiejszy odcinek kończy wakacyjną serię wpisów na temat globalnego rozprzestrzeniania się języka angielskiego. Mam nadzieję, że dzięki przedstawionej przeze mnie historii języka angielskiego (na podstawie książki Davida Crystala “English as a Global Language”) będzie Wam łatwiej zrozumieć, dlaczego ten, a nie inny język, cieszy się obecnie tak wielką popularnością na całym świecie.

2 komentarze
  1. Robert
  2. bankowość

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.